Normy czasu pracy 2026 - ile godzin można pracować?
Kompletny przewodnik po normach czasu pracy w 2026 roku. Ile godzin dziennie i tygodniowo? Wymiar czasu pracy na pełny i niepełny etat.
Podstawowe normy czasu pracy
Zgodnie z Kodeksem Pracy (art. 129), czas pracy nie może przekraczać:
- 8 godzin na dobę
- przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy
Te normy obowiązują w przyjętym okresie rozliczeniowym, który może wynosić od 1 do maksymalnie 12 miesięcy.
Okres rozliczeniowy to przedział czasu, w którym pracodawca rozlicza czas pracy. Dłuższy okres daje większą elastyczność w planowaniu grafików.
Wymiar czasu pracy w 2026 roku
W 2026 roku mamy:
| Miesiąc | Dni robocze | Godziny pracy |
|---|---|---|
| Styczeń | 21 | 168h |
| Luty | 20 | 160h |
| Marzec | 22 | 176h |
| Kwiecień | 21 | 168h |
| Maj | 19 | 152h |
| Czerwiec | 21 | 168h |
| Lipiec | 23 | 184h |
| Sierpień | 21 | 168h |
| Wrzesień | 22 | 176h |
| Październik | 22 | 176h |
| Listopad | 19 | 152h |
| Grudzień | 21 | 168h |
| RAZEM | 252 | 2016h |
Obliczanie wymiaru czasu pracy
Wymiar czasu pracy oblicza się według wzoru:
- Pomnóż liczbę pełnych tygodni w okresie rozliczeniowym przez 40 godzin
- Dodaj iloczyn 8 godzin i pozostałych dni roboczych (od poniedziałku do piątku)
- Odejmij 8 godzin za każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela
Normy dla różnych systemów czasu pracy
System podstawowy
- Dobowy wymiar: 8 godzin
- Tygodniowy wymiar: 40 godzin
- Okres rozliczeniowy: do 4 miesięcy (wyjątkowo do 12)
System równoważny
- Dobowy wymiar: do 12 godzin (standardowy)
- Dobowy wymiar: do 16 lub 24 godzin (rozszerzony)
- Średniotygodniowy: nadal 40 godzin
System skróconego tygodnia
- Mniej niż 5 dni w tygodniu
- Dłuższe dobowe wymiary (do 12h)
- Na pisemny wniosek pracownika
Przekroczenie norm czasu pracy bez uzasadnienia może skutkować karą grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł nakładaną przez Państwową Inspekcję Pracy.
Czas pracy a niepełny etat
Przy niepełnym etacie normy czasu pracy są proporcjonalnie niższe:
| Wymiar etatu | Tygodniowo | Miesięcznie (średnio) |
|---|---|---|
| 1/1 (pełny) | 40h | 168h |
| 3/4 | 30h | 126h |
| 1/2 | 20h | 84h |
| 1/4 | 10h | 42h |
Maksymalny czas pracy
Absolutne maksimum to przeciętnie 48 godzin tygodniowo łącznie z nadgodzinami. Wynika to z Dyrektywy UE 2003/88/WE.
Oznacza to, że nawet z nadgodzinami, średni tygodniowy czas pracy w okresie rozliczeniowym nie może przekroczyć 48 godzin.
Ewidencja czasu pracy
Pracodawca ma obowiązek prowadzić ewidencję czasu pracy dla każdego pracownika. Powinna zawierać:
- Liczbę przepracowanych godzin
- Godziny nadliczbowe
- Godziny pracy w porze nocnej
- Godziny dyżurów
- Urlopy i inne nieobecności
Podsumowanie
Znajomość norm czasu pracy jest niezbędna do prawidłowego tworzenia grafików. Pamiętaj o:
- 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo jako podstawa
- Możliwości stosowania systemów równoważnych
- Maksymalnie 48 godzin tygodniowo z nadgodzinami
- Obowiązku prowadzenia ewidencji czasu pracy